Inspiratiedag 2026

Onzekerheid heeft een laag die we allemaal kennen. Het kan de kop opsteken als we iets nieuws ondernemen, een presentatie geven of kritiek krijgen. Het heeft ook een diepere laag die we niet altijd opmerken – als we delen van onszelf verborgen houden. Dat belemmert ons om speels te zijn.

We gaan zowel de felt-sense van onzekerheid als van speelsheid verkennen. En hoe beiden uitwerken in relatie met anderen.

Dit is een ervaringsgerichte workshop waarin we aan de hand van een drietal oefeningen kennismaken met Summer Focusing. Een van de dingen die Summer Focusing kenmerkt, is het verkennen van een felt-sense in contact met een ander. We beoefenen Summer Focusing niet alleen met de ogen dicht maar ook samen met een ander. Dat brengt een nieuwe dynamiek.

We beginnen met een korte oefening om in het lijf te landen en ons daar welkom te voelen.

Daarna gaan we individueel en in tweetallen het thema: onzekerheid & speelsheid onderzoeken. Als laatste oefening gaan we creatief aan de slag met kleur om de felt-sense van speelsheid op papier verder te laten opbloeien. Zodat we naar huis gaan met een uitdrukking van speelsheid die nog verder kan ontvouwen.

Ik ben Agnes Summerlake – Focusing professional en schrijver. Opgeleid door o.a. René Veugelers, Aaffien de Vries, Saïda Désilets en Yehudit First. Sinds mijn vijfentwintigste ontwikkel en geef ik trainingen. Mijn meest recente training is Summer Focusing – een combinatie van Focusing, Social Oriented Focusing en taoïstische tantra.

Het idee om een Focus Spel te maken is 4 jaar geleden ontstaan en inmiddels heeft het
een visueel aantrekkelijk uiterlijk gekregen en is het rijk van inhoud geworden.
Op de komende Inspiratiedag in Driebergen worden jullie uitgenodigd voor deze 2-uur durende  workshop. Je kunt dan snuffelen aan het spel door het te spelen. De hoop is dat het een ‘appetizer’ voor je zal zijn waardoor  je méér van Focusing en de onderliggende filosofie wilt weten en gaan ervaren.
Het Focus Spel brengt interactie en verdieping. Het wil op speelse wijze bijdragen aan een innerlijk begrijpen van jezelf, de ander én Focusing.

Mijn naam is Wilhelmina Zoutewelle en ik ben beeldend kunstenaar.
In 1991 kwam Focusing in mijn leven door het lezen van de gelijknamige pocket van Gendlin. Het was bijzonder én wonderlijk om in dit boekje iemand te ontmoeten die precies leek te begrijpen hoe het er in mijn binnenste aan toe ging. Ik voelde mij gezien, gehoord en gekend!
25 jaar en vele focuscursussen en -trainingen later, durf ik het steeds beter: mezelf serieus nemen en aandacht hebben voor wat er in mij leeft. Dat is voor mij een belangrijk fundament van het focussende gedachtengoed.

“Kom spelen met aandacht!”

Voordat je verder leest: zit je glimlach al in de buurt?

Deze workshop is geïnspireerd door een langdurige samenwerking met Gene Gendlin en Nada Lou. Ze nodigt je uit om op een geheel nieuwe, eigenwijze manier te luisteren – naar jezelf, naar cliënten en naar anderen.

Wil je beter verstaan wat er in je leeft op de momenten dat je écht in je element bent?

Wil je verrassend leren luisteren en nieuwe, originele taal helpen ontstaan?

Waar leeft jouw verwonderruimte?

In deze twee uur durende workshop ontdek je de ontstaansgeschiedenis en kernprincipes van deze benadering, met spraakmakende voorbeelden uit de praktijk. Je doet zelf ervaring op met het uitnodigen van ongehoorde of verwaarloosde kwaliteiten. We zetten een nieuwe ‘bril’ op en onderzoeken wat er zichtbaar wordt. Tot slot is er ruimte voor jouw persoonlijke ‘bagage claim’: ben je klaar om deze frisse perspectieven en praktische tools in je eigen leven en werk te integreren?

Door theorie, praktische oefeningen en reflectie kijken we met een nieuwe blik naar vertrouwde ervaringen – van zowel kinderen als volwassenen. Je verlaat de workshop met een glimlach en met energie om ermee verder te gaan.

Frans creëert nieuwe werelden die vervolgens een ingang worden. Hij bevraagt en daagt definities van de werkelijkheid uit en heeft een scherp oog voor waar zich een grotere ruimte aandient. Hij helpt mensen zich te openen voor wat hij noemt: ‘het wil’. Frans is informeel mede-burgemeester van een aanvankelijk fictief stadje in het zuiden van Europa. www.hetwil.nl

René heeft een masterdiploma in het creëren van een onvoorwaardelijk ontvouwende ruimte van verwondering – zowel van binnen als van buiten. René is gefascineerd door de rand van het niet-weten en door hoe niets iets kan worden, waarbij hij de rijkdom van het interactieve lichaam benut. In dit domein is hij een ware vrijzwemmer. www.childrenfocusing.org

We maken kennis met Erik, een 14-jarige jongen. Aan de hand van beeldmateriaal neemt Harriët Teeuw ons mee in een fragment uit zijn therapeutische proces. De zin “Het is veilig, het is nog steeds veilig”, uitgesproken door Erik, vormt ons vertrekpunt. We ontdekken waarom deze woorden zo belangrijk zijn en hoe Focusing Harriët helpt om aan te sluiten bij Erik’s beleving. Vervolgens ervaren en oefenen we spelenderwijs met non-verbaal luisteren in drie richtingen. Deze workshop nodigt ons uit om te onderzoeken hoe speelruimte – zowel letterlijk als figuurlijk – een krachtig instrument kan zijn in begeleiding en therapie.

Ik ben Harriët Teeuw, beeldend therapeut, focustrainer en coördinator voor TIFI Sinds 2000 ben ik actief in de wereld van Focusing en eigenaar van De Ruimte, een praktijk voor vaktherapie beeldend en Focusing. Ik ben medeoprichter en bestuurslid van Stichting KinderFocussen (2006). Co-auteur van het praktijkboek Focusing met Kinderen. Motto: Er is altijd wel “iets” dat vooruit wil.

In deze workshop verbinden we Focusing met beweging op een toegankelijke manier. We verkennen hoe variaties in ruimte, tijd en kracht de beleving van eenzelfde beweging veranderen. Door met deze elementen te spelen, kun je ervaren hoe innerlijke beleving en uiterlijke vorm elkaar beïnvloeden.

We bewegen en we verstillen, we spiegelen en resoneren.

We beginnen met eenvoudige, laagdrempelige bewegingsvormen. Enige structuur geeft houvast; binnen die kaders ontstaat speelruimte om te ontdekken wat energie geeft — de living forward beweging die in Focusing zo herkenbaar is. Zo wordt beweging geen prestatie, maar een ontdekkingstocht.                                                                                                                      

De workshop is toegankelijk voor mensen met enige Focusing-ervaring.
Iedereen beweegt binnen eigen mogelijkheden.

Ook inspirerend voor professionals die werken met mensen in herstel- of veranderprocessen en zoeken naar laagdrempelige, lichaamsgerichte werkvormen.

Esther Wijs is lichaamsgericht therapeut en geeft les in Focusing aan het instituut voor lichaamsbewustzijn. Tot 2017 was zij werkzaam in de geestelijke gezondheidszorg als agoog en trainer. Nu fulltime Focusing coördinator.

“Creativiteit en conformisme berust op denkbeelden uit de humanistische stroming is geschreven door Clark Moustakas. Tijdens mijn studie op de dansacademie in de jaren negentig gaf dit boek mij een andere kijk op beleving en beweging in relatie tot dansstructuur en ontvouwen van beweging. Het vinden van je eigen unieke vorm is een creatief proces. Vanuit het nu beschouwd heeft dit doorgewerkt in mijn leven en aansluiting gevonden in Focusing.”

Bij het focussen kunnen naast beelden, gevoelens, herinneringen en gedachten ook innerlijke geluiden waargenomen worden. Een Focusing proces gaat hand in hand met een houding van innerlijk luisteren.

Als we ons richten op luisterend waarnemen, kunnen we merken dat er een andere relatie ontstaat tussen onszelf en dat wat we waarnemen. Dit kunnen we ervaren als we innerlijk stil worden en de geluiden van de wereld om ons heen (of de wereld in onszelf) helemaal open tot ons laten komen, zonder iets te labelen of te duiden. Door Dipping & Crossing kunnen we wat we ervaren omzetten in klanken. 

Geïnspireerd door Pauline Olivero’s Deep Listening en Gendlins Focusing laten Joachiem en Machiel je tijdens hun workshop iets ervaren van wat dat met je doet.

We werken met stilte, begeleide luisteroefeningen, stemgeluiden en eenvoudige muziekinstrumenten. Je gaat ervaren hoe het is om vanuit de stilte en het luisteren gezamenlijk muziek te laten ontstaan. Dat is kan een bijzondere en verbindende ervaring zijn. Daarbij verrijkt en verdiept het oefenen van bewust luisteren het Focusing proces.

Machiel Swillens is musicus en Focusing Trainer. Hij geeft Focusing cursussen in zijn praktijk Focusing Nieuwe Diep. Als violist werkt hij bij Philzuid.Joachiem Vissel is POHGGZ en Focusing Trainer, en integreert Focusing vooralsnog in zijn werk. Daarnaast speelt hij klarinet en improviseert hij vaak met andere musici.